İtalya’da Kredi Çekmenin Şartları Nelerdir?

İtalyan bankacılık sisteminde kredi çekme şartları çekilecek kredinin türüne göre değişkenlik göstermektedir. Ancak genel olarak kredi süreçleri; Testo Unico Bancario, ilgili Avrupa Birliği’nin direktiflerinin ulusal mevzuata uyarlanmış halleri, Tüketici Kredisi mevzuatı ve Banca d’Italia (İtalya Merkez Bankası) düzenlemeleri çerçevesinde belirlenmektedir. Bu kapsamda İtalya’da bireysel bir kredi veya konut kredisi alabilmek için yerine getirilmesi gereken temel yasal ve finansal şartlar titizlikle incelenmektedir. 

Başvuru sahibinin reşit olması, yani 18 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Ayrıca İtalyan bankacılık ve sigorta uygulamalarında, kredi vade bitim tarihindeki yaş sınırının genellikle 75 ila 80 yaşını geçmemesi kuralı aranmaktadır; bu sınır bankanın iç politikalarına ve sigorta şartlarına göre değişiklik gösterebilmektedir. 

İkamet durumu açısından ise başvuru sahibinin İtalya’da yasal ikametgahının olması şarttır. İtalya vatandaşı olmayan AB üyesi ülke vatandaşları ile AB dışı ülke vatandaşlarının geçerli bir oturma iznine sahip olması zorunludur. 

İtalyan mevzuatına göre bankalar, tüketicinin borç ödeme kapasitesini değerlendirmek zorunda olduğundan gelir resmi evraklarla kanıtlanmalıdır. 

• Çalışanlar için; son döneme ait maaş bordroları ve yıllık gelir vergisi beyannamesi,
• Serbest meslek sahibi veya işletmeler için aktif vergi numarası ile son iki yıla ait gelir vergisi beyannameleri,
• Emekliler için ise; emekli aylığı bordrosu sunulmalıdır. 
• Banca d’Italia’nın ihtiyatlı kredi verme ilkeleri gereği, çekilecek kredinin aylık taksit tutarının hanenin veya bireyin net aylık gelirinin genellikle %30 ila %35’ini aşmaması genel kabul edilen bir kural olmakla beraber, mevcut diğer borçlar da genellikle bu hesaba dâhil edilmektedir. 

Son olarak bankalar, başvuru sahibinin finansal geçmişini incelemek üzere İtalyan kredi bilgi sistemlerini ve İtalya Merkez Bankası’nın risk merkezine başvurur; geçmişte yaşanmış ödenmemiş borçlar, protestolu senetler veya ciddi ödeme gecikmeleri kredinin reddedilmesine yol açabilir. Gelirin yetersiz görüldüğü veya riskli bulunduğu durumlarda ise bankalar İtalyan Medeni Kanunu hükümlerine uygun olarak bir kefil talep edebilmekte, konut kredilerinde ise kanunen ipotek tesisi esas alınmaktadır.

İtalya’da Yaşayan Türkler Kredi Kullanabilir mi?

İtalya’da yaşayan Türk vatandaşları yasal olarak koşulları sağlamaları halinde bireysel kredi veya konut kredisi kullanabilmektedir. İtalyan mevzuatına göre kredi kullanımında temel kriter vatandaşlık değil; yasal statü, ikamet ve gelir güvenilirliğidir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları AB dışı statüsünde olduğundan, İtalya’da yasal olarak kalındığını ve kredinin vade süresince ülkede bulunulacağını garanti eden geçerli bir oturma iznine sahip olması şarttır. Başvuru sahibinin İtalya sınırları içinde resmi ikametgahının bulunması gerekirken, bankaların bir kısmı ayrıca İtalya’da belirli bir süredir (genellikle son 1 ila 3 yıl) kesintisiz ikamet ediyor olmayı veya aynı süredir çalışıyor olmayı şart koşabilmektedir. Krediyi geri ödeme kapasitesini kanıtlamak amacıyla, İtalyan vergi sistemine uygun bir gelir sunulmalıdır. İşçiler için İtalyan iş kanununa tabi iş sözleşmesi (genellikle belirsiz süreli tercih edilir), son dönem maaş bordroları ve Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi zorunludur. Serbest meslek sahipleri için ise aktif bir vergi numarası ve son döneme ait vergi beyannameleri aranmaktadır. Ayrıca İtalyan Vergi Dairesi’nden alınmış bir Vergi Numarası ve İtalyan bankalarında aktif bir cari hesap gereklidir. Kredi taksitlerinin net aylık gelirin %30-%35’ini aşmaması ve İtalyan kredi kayıt bürolarında (CRIF vb.) ödenmemiş borç veya olumsuz geçmiş bulunmaması gerekir. Oturma izninin süresi, genellikle verilecek kredinin vade sınırını doğrudan etkilemekte; kredi bitiş tarihinin oturma izninin geçerlilik süresinden önce dolması veya yenilenebilir olması bankanın risk değerlendirmesinde dikkate alınmaktadır.

İtalya’da En Kolay Alınan Kredi Türü Hangisi?

İtalyan bankacılık mevzuatına göre, başvuru sahibinin kredi sicili ve gelir yapısı göz önüne alındığında yasal olarak onaylanması en kolay ve en yüksek kabul oranına sahip kredi türü Maaştan veya Emekli Aylığından Kesintili Kredi olduğu gözlemlenmektedir. Bu kredinin İtalyan mevzuatında en kolay onaylanan tür olmasının yasal ve teknik gerekçeleri bulunmaktadır. 

İlk olarak İtalyan Medeni Kanunu ve ilgili özel kanunlarla düzenlenen bu sistemde, taksitler doğrudan işveren veya sosyal güvenlik kurumu (INPS) tarafından maaştan veya emekli maaşından kesilerek doğrudan bankaya ödenmektedir; banka açısından tahsilat riskinin sıfıra yakın olması onay sürecini en yüksek ihtimalli hale getirmektedir. 

İkinci olarak standart bireysel kredilerde geçmişte yaşanan küçük ödeme gecikmeleri veya olumsuz sicil kayıtları doğrudan red gerekçesiyken, bu kredi türünde yasal olarak ana teminat maaşın kendisi olduğundan, geçmişteki bazı hafif sicil bozukluklarında dahi bankalar ve aracı kurumlar kredi onayı verebilmektedir. 

Üçüncü olarak kanunen bu kredinin aylık taksiti net maaşın veya emekli aylığının beşte birini geçemez; bu oran Banca d’Italia’nın borç ödeme kapasitesi standartlarına otomatik olarak uyumlu olduğu için ek bir risk analizi karmaşıklığı yaratmamaktadır. Bu haktan yalnızca devlet memurları, özel sektör çalışanları (belirli büyüklükteki kurumsal şirketlerden olmak koşuluyla) ve emekliler yararlanabilmektedir. Serbest meslek sahipleri bu kapsama girmediğinden, onlar için en kolay yol standart küçük ölçekli kişisel kredilerdir.

İtalya’da Kredi Başvurusu Yaparken Gerekli Belgeler Nelerdir?

İtalyan bankacılık mevzuatı ve kara para aklama kanunları uyarınca, İtalya’da kredi başvurusu yaparken sunulması zorunlu olan belgeler üç ana kategoriye ayrılmaktadır. 

Birinci kategori olan Kimlik ve Yasal Statü Belgeleri kapsamında; nüfus cüzdanı yerine geçen geçerli kimlik kartı veya ehliyet, İtalyan Vergi Dairesi tarafından verilen Vergi Numarası ve AB dışı ülke vatandaşları için geçerli oturma izni sunulmalıdır. 

İkinci kategori olan Gelir Belgeleri ise bankanın yasal olarak zorunlu olduğu borç ödeme gücü analizi için meslek grubuna göre değişiklik göstermektedir. Özel sektör ve kamu çalışanları için son döneme ait maaş bordroları ve yıllık gelir vergisi beyannamesi; serbest meslek sahipleri için aktif vergi numarası belgesi, son iki yıla ait vergi beyannamesi ve vergi ödemelerini gösteren makbuzlar; emekliler için ise son emekli aylığı dökümü  ve INPS tarafından düzenlenen OBIS M belgesi zorunludur. 

Üçüncü kategori olan İkamet ve Finansal Destek Belgeleri başlığında ise ilgili belediyeden  alınan ikamet belgesi veya beyanname formu, başvuru sahibine ait İtalyan bir bankaya it IBAN bilgisi ve son hesap hareketleri yer almaktadır; ayrıca gelirin yetersiz bulunduğu durumlarda kefilin kimlik ve gelir evrakları veya konut kredilerinde gayrimenkule ait tapu ve imar belgeleri dosyaya eklenmektedir.

İtalya’da Kredi Kullanırken İtalya’da Olmak mı Gerekir?

İtalyan bankacılık mevzuatına ve Banca d’Italia düzenlemelerine göre, kredi başvurusunda bulunmak için fiziksel olarak İtalya sınırları içinde yaşamak veya bulunmak yasal bir zorunluluk değildir ve kanunlar çerçevesinde yurtdışından başvuru yapmak yasaldır. O nedenle yasalar kapsamında İtalya’da kredi kullanırken İtalya’da olmak bir gereklilik değildir. Bu durum, ister İtalyan vatandaşı olsun ister yabancı uyruklu, işlemlerin dijital kanallar, aracı finansal danışmanlar veya İtalyan konsoloslukları/noterlikler aracılığıyla düzenlenen vekaletname yardımıyla uzaktan yürütülmesine hukuki bir engel teşkil etmemektedir. Ancak her ne kadar yasal bir zorunluluk bulunmasa da, bankalar risk analizi ve kara para aklama (AML) yasaları gereği fiziksel olarak İtalya’da yerleşik olmayan başvuru sahiplerine karşı çok daha katı kurallar uygulamakta; yabancılara kredi verirken yalnızca güçlü ve istikrarlı döviz cinsinden veya uluslararası para birimlerinden elde edilen gelirleri kabul etmektedirler. Özellikle gayrimenkul alımları için talep edilen ipotekli konut kredilerinde finansman oranını mülk değerinin en fazla yüzde 40 ile yüzde 60-70’i arasında değişen oranlarla sınırlandırmakta, ihtiyaç kredisi gibi teminatsız bireysel kredilerde ise yerleşik olmama durumunu doğrudan reddetme eğilimi göstermektedirler. Bütün bunlara ek olarak, İtalyan bankalarının büyük bir kısmı, kimlik doğrulama, AML (karapara aklama önleme) yasaları ve ipotek sözleşmelerinin imzalanması aşamasında şahsen şubede bulunulmasını, kredi taksitlerinin düzenli ödenebilmesi ve yasal süreçlerin yürütülebilmesi için mutlaka İtalyan bankalarında adınıza açılmış aktif bir cari hesabın bulunmasını şart koşmaktadırlar; böylece tüm bu unsurlar birleştiğinde süreç, teorik olarak yasal olsa da uygulamada bankaların katı uygulamaları nedeni ile nadiren gerçekleşebilmektedir.