Codice Fiscale Nedir?

Her ülkenin kendine özel resmi işlemlerde kullanılmak üzere bir sistemi var olup, İtalya’da kişilerin resmi işlemlerini yapmaları için kullanılan kişisel koda ise Codice Fiscale denir. Bu kod İtalya Gelir İdaresi tarafından verilir. Uygulamada “Vergi Numarası” olarak da adlandırılsa da “Codice Fiscale” işlevsel olarak vergisel işlemlerin dışında İtalya’da kamu kurumlar ve özel hukuk sözleşmelerinde de kullanılabilen bir koddur. 

Codice Fiscale Ne İşe Yarar?

Codice Fiscale, İtalya’da gerçekleştirilen çok sayıda idari, hukuki, mali ve ticari işlemde kullanılmaktadır.

Codice Fiscale özellikle şu işlemler bakımından önem taşıyabilmektedir:

• İtalya’da vergi ve mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi,
• Taşınmaz satın alınması veya satılması,
• Kira sözleşmesi yapılması,
• Miras ve tereke işlemlerinin yürütülmesi,
• Banka ve finans kuruluşları nezdindeki belirli işlemler,
• Finansman veya kredi başvuruları,
• Çalışma ilişkilerinin kurulması,
• Eğitim ve üniversite işlemleri,
• Sağlık sistemi kapsamındaki bazı işlemler,
• Kamu kurumları nezdinde gerçekleştirilen başvurular,
• İtalya’da şirket veya ticari faaliyetlerle bağlantılı işlemler,
• Özel kişiler veya şirketlerle gerçekleştirilen çeşitli sözleşmeler,
• İtalya’da bir hukuki veya yargısal sürecin yürütülmesi.

Örnekseme sıralı listeden de görülebileceği üzere kişinin İtalya’da ikamet etmiyor olması, Codice Fiscale’ye ihtiyacı olmayacağı anlamına gelmemektedir. Yukarıda sıralı ve daha fazla resmi işlem için Codice Fiscale alınması gerekmektedir.

Codice Fiscale Nasıl Alınır?

Codice Fiscale’nin nasıl alınacağı da çok önemli olup Codice Fiscale alınması İtalyan vatandaşı olmayan kişilerin İtalya’da ikamet edip etmediğine, Avrupa Birliği vatandaşı olup olmadığına ve Codice Fiscale’yi hangi amaçla talep ettiğine göre değişebilmektedir. Codice Fiscale’nin tahsisinden sorumlu asıl kurum İtalya Gelir İdaresi olsa da yabancı kişiler bakımından Codice Fiscale, kişinin hukuki statüsüne göre Agenzia delle Entrate, Sportello Unico per l’Immigrazione, Questura veya belirli durumlarda yetkili İtalyan konsolosluk makamları aracılığıyla alınabilmektedir.

İtalya’da İkamet Etmeyen Yabancılar Codice Fiscale’yi Nasıl Alabilir?

İtalya’da ikamet etmeyen yabancı kişiler bakımından en yaygın yöntem, İtalya’da bulunan bir kişinin Codice Fiscale başvurusunu gerçekleştirmek üzere özel olarak yetkilendirilmesi bir başka deyişle bu kişiye vekaletname verilmesidir. İtalya’da ikamet etmeyen yabancı bir kişi, Codice Fiscale başvuru formunun İtalya’daki bir Agenzia delle Entrate ofisine sunulması amacıyla başka bir kişiyi yetkilendirebilir. Bu yöntem İtalya dışında yaşayan ve İtalya’da taşınmaz satın almak, ticari veya finansal işlem gerçekleştirmek, miras işlemleri yürütmek, sözleşme yapmak, hukuki veya yargısal bir süreç başlatmak için Codice Fiscale’ye ihtiyaç duyan kişiler bakımından önem taşımaktadır. 

İtalya’da İkamet Eden Yabancılar Codice Fiscale’yi Nasıl Alabilir?

İtalya’da halihazırda ikamet eden yabancı kişiler, genel olarak Agenzia delle Entrate’nin herhangi bir yetkili ofisine başvurarak Codice Fiscale talebinde bulunabilirler. İtalyan resmi makamlarının bilgilendirmelerinde, İtalya’da yaşayan yabancıların Codice Fiscale başvurularının Agenzia delle Entrate üzerinden gerçekleştirilebildiği belirtilmese de kişinin Avrupa Birliği vatandaşı veya Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşı olması halinde izlenecek prosedür değişebilmektedir. 

Avrupa Birliği Vatandaşları Codice Fiscale’yi Nasıl Alabilir?

İtalya’da bulunmak veya ikamet etmek isteyen Avrupa Birliği vatandaşları Codice Fiscale başvurusunu Agenzia delle Entrate üzerinden gerçekleştirebilir.  Başvuru için gerekli form ve kimlik belgesiyle doğrudan Agenzia delle Entrate’ye müracaat edilebilmektedir. 

AB Dışı Ülke Vatandaşları Codice Fiscale’yi Nasıl Alabilir?

Türkiye vatandaşlarının da dâhil olduğu Avrupa Birliği dışındaki ülke vatandaşları bakımından Codice Fiscale alınması, kişinin İtalya’ya geliş ve oturma amacına göre farklı kurumlar aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir. İtalya’da kalmayı planlayan Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşlarına Codice Fiscale; çalışma nedeniyle oturma izni veya aile birleşimi kapsamında işlem yapan kişiler bakımından Sportello Unico per l’Immigrazione tarafından, diğer oturma izni türlerini talep eden yabancılar bakımından ise Questura tarafından verilebiilmektedir.

Yabancı Öğrenciler Codice Fiscale’yi Nasıl Alabilir?

İtalya’da üniversite eğitimi almak isteyen yabancı öğrenciler bakımından  Codice Fiscale’ye ilişkin ayrıca özel bir uygulama bulunmaktadır. Üniversiteye ön kayıt aşamasında Codice Fiscale’ye ihtiyaç duyan yabancı öğrenciler, UNIVERSITALY portalı üzerinden gerçekleştirdikleri ön kayıt başvurusu sırasında Codice Fiscale’yi otomatik olarak elde edebilirler.

AB dışı ülke vatandaşı öğrenciler bakımından işlem, oturma izni başvurusu sırasında Sportello Unico per l’Immigrazione veya Questura nezdinde tamamlanabilir.

Codice Fiscale İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Codice Fiscale başvurusunda istenen belgeler; başvuru sahibinin vatandaşlığına, İtalya’da bulunup bulunmadığına, başvurunun hangi kurum üzerinden yapıldığına ve Codice Fiscale’nin hangi amaçla talep edildiğine göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak başvurularda gerekli olan belgeler şunlardır:

• Codice Fiscale başvuru formu,
• Geçerli pasaport veya kimlik belgesi,
• Codice Fiscale’nin hangi amaçla talep edildiğini gösteren açıklama veya ilgili belgeler,
• Başvurunun temsilci aracılığıyla yapılması halinde yetkilendirme veya vekaletname,
• Başvurunun niteliğine göre ilgili makam tarafından talep edilebilecek ek belgeler.

Yabancı Kişiler İçin Gerekli Belgeler Nasıl Değişir?

İtalyan vatandaşı olmayan kişiler bakımından Codice Fiscale’nin alınma şekli kişinin hukuki statüsüne göre farklılaşabilmektedir. Avrupa Birliği vatandaşları, İtalya’da bulunmaları veya ikamet etmeleri halinde başvuru formunu doldurarak Agenzia delle Entrate’ye başvurabilir ve bu başvuruda başvurunun gerekçesinin belirtilmesi ve geçerli bir pasaport veya kimlik belgesinin sunulması gerekmektedir.

Avrupa Birliği dışındaki ülke vatandaşları bakımından ise Codice Fiscale bazı durumlarda ayrıca Agenzia delle Entrate’ye başvuru yapılmaksızın göç ve oturma izni sürecinin bir parçası olarak da verilebilmektedir. Örneğin çalışma veya aile birleşimi amacıyla İtalya’ya gelen yabancıların işlemleri kapsamında Sportello Unico per l’Immigrazione, diğer bazı oturma izni başvurularında ise Questura Codice Fiscale verilmesi sürecinde yetkili olabilmektedir. 

Öğrenciler İçin Süreç

Üniversiteye ön kayıt sürecinde Codice Fiscale’ye ihtiyaç duyan yabancı öğrenciler, UNIVERSITALY sistemi üzerinden gerçekleştirdikleri ön kayıt işlemleri sırasında Codice Fiscale bilgisine erişebilmektedir. Bununla birlikte kodun İtalyan makamları nezdindeki resmi kayıt süreci, öğrencinin vatandaşlığına ve İtalya’daki kalış süresine göre devam etmektedir.  

Codice Fiscale Ücreti Ne Kadar?

Codice Fiscale’nin Agenzia delle Entrate tarafından verilmesi ücrete tabi değildir. Codice Fiscale için bir harç ya da masraf ücreti alınmamaktadır.  

Kimler Codice Fiscale Alabilir?

Codice Fiscale;

• İtalyan vatandaşlarına,
• İtalya’da yaşayan yabancı kişilere,
• İtalya’da eğitim gören yabancılara,
• İtalya’da çalışan yabancılara,
• İtalya dışında yaşayan ancak İtalya ile hukuki veya mali bağlantısı bulunan yabancılara 

verilebilir. Dolayısıyla Codice Fiscale sahibi olmak için İtalyan vatandaşı olmak şart olmadığı gibi, İtalya’da sürekli ikamet etmek de her durumda zorunlu değildir.

Codice Fiscale Kodu Nasıl Öğrenilir?

Codice Fiscale kodunun öğrenilmesi için öncelikle kişinin daha önce bu koda sahip olup olmadığı belirlenmelidir. Eğer kişiye daha önce Codice Fiscale verilmişse, öncelikle yetkili İtalyan makamlarına başvuru yapılarak kodun alınması gerekir. İtalyan vatandaşı olmayan kişiler bakımından başvuru yöntemi kişinin durumuna göre değişmektedir. İtalya’da bulunan yabancılar, koşulları sağlamaktaysa Agenzia delle Entrate nezdinde başvuru yapabilir.

Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşları bakımından ise Codice Fiscale, çalışma, aile birleşimi veya oturma izni süreçleri kapsamında Sportello Unico per l’Immigrazione ya da Questura aracılığıyla da alınabilmektedir. İtalya dışında yaşayan kişiler ise belirli durumlarda İtalya’daki bir temsilciyi yetkilendirerek ya da vekaletname vererek Agenzia delle Entrate’ye başvuru yaptırabilir veya yetkili İtalyan konsolosluğu aracılığıyla işlem gerçekleştirebilir. Başvurunun kabul edilmesi ve Codice Fiscale’nin verilmesinden sonra kişi, kendisine verilen resmi belge üzerinden kodunu öğrenebilir. Bu belge genel olarak “certificato di attribuzione del codice fiscale”, yani “Codice Fiscale tahsis belgesi” olarak adlandırılır ve kişiye verilen kodu resmi olarak gösterir.

Eğer kişi daha önce Codice Fiscale almış ancak kodunu unutmuşsa veya kendisine verilen belgeyi kaybetmişse, yeniden farklı bir Codice Fiscale almak için başvuru yapılması gerekmez. Bu durumda mevcut kodun Agenzia delle Entrate kayıtlarından teyit edilmesi veya Codice Fiscale tahsis belgesinin yeniden talep edilmesi gerekir.

Codice Fiscale Yerine Geçen Belge Var mı?

Codice Fiscale, İtalya’da kişilerin vergi ve idari işlemlerde tanımlanmasını sağlayan kişisel bir koddur. Bu nedenle teknik olarak Codice Fiscale’nin yerine geçen farklı bir numara veya alternatif bir kimlik kodu bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, kişinin Codice Fiscale’sini resmi olarak ispatlaması gereken durumlarda Codice Fiscale tahsis belgesi kullanılabilir. İtalyanca adıyla “certificato di attribuzione del codice fiscale”, Agenzia delle Entrate tarafından kişiye tahsis edilen Codice Fiscale’yi ve ilgili kimlik bilgilerini gösteren resmi belgedir.

Codice Fiscale’nin Geçerlilik Süresi Var mı?

Codice Fiscale, kişinin belirli bir başvurusu için verilen geçici bir dosya numarası değildir. Kişiyi İtalyan idari sistemi içerisinde tanımlamak amacıyla tahsis edilen kişisel bir koddur. 

Bu nedenle Codice Fiscale bakımından pasaport veya oturma izninde olduğu gibi belirli bir son kullanma tarihi söz konusu değildir.