E-Spor Hukuku

Gelişen teknoloji ile beraber birçok iş ve işlem mekanlardan bağımsız olarak yapılabildiği gibi boş zaman aktiviteleri ya da eğlenme kültürüne bağlı etkinliklerin biçimleri de değişmiştir. Buna bağlı olarak kavramlar da değişmeye başlamıştır. Bu kapsamda klasik spor eylemi fiziksel aktivite olarak açık ya da kapalı bir mekanda fiziki olarak yapılan spor yerine dijitalleşmeyle beraber fiziksel olmayan spor etkinlikleri olarak tanımlanan etkinlikler de artmıştır. Elektronik Spor Hukuku (kısaca ve uygulamada bilinen adı ile bundan sonra “E-Spor Hukuku” olarak anılacaktır) da işte bu fiziksel olmayan, bireysel veya takım olarak yapılan spor aktivitelerini tanımlamak için geliştirilmiş bir kavramdır. Gündelik yaşamda sosyal aktivite olarak oynanan oyunlar, oyunların “oyuncu” sayılarının artması ve bu oyunların izlenirliğinin artması ile takım sayıları ve bütçeleri de artmıştır. Sektörel ve finansal olarak artışlar, oyuncu ve takım hakları ve sorumlulukları ile yayın hakları, fikri mülkiyet hakları ve sponsorluklar da artmış olmaktadır. Bu yönü ile de e-spor ve e-spor hukuku çok kapsamlı bir alan olarak her geçen gün daha da büyümektedir. Ancak tüm bu kapsamlı hukuki yapısına rağmen hali hazırda doğrudan geniş kapsamlı bir mevzuata tabiiyet henüz söz konusu olmayıp, 2018 yılında kurulan Türkiye E-Spor Federasyonu (TESFED)’in Talimatları ile bir kısım haklara dair sınırlar çizilmiş olup, yayın hakları, sponsorluk, fikri mülkiyet gibi diğer alanlar ise genel hükümler ve ilgili özel maddelere dayalı hükümler çerçevesinde korunması gerekmektedir. Bu da bu çok yönlü alanlara hakim uzman hukuki danışmanlık ihtiyacını doğurmaktadır. TESFED tarafından, 13.07.2020 tarihinde “E-Spor Federasyonu Sporcu, Lisans, Tescil, Vize ve Transfer Talimatı” yayınlanmıştır. Bu talimatın amacı Türkiye E-Spor Federasyonu bünyesindeki spor dalı faaliyetlerine ve yarışmalarına katılacak olan sporcuların lisans, vize ve transferi ile ilgili iş ve işlemlere ilişkin olup, bu talimatın hukuki dayanağı da “14/12/2019 tarihli ve 30978 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sporcu Lisans, Vize ve Transfer Yönetmeliği”dir. Yönetmelik genel bazı tanımlamları yaparak sporcu ve takımlara ilişkin bir takım hak ve yükümlülükleri belirlemektedir. Ancak tam anlamıyla ayrıntılı bir çerçeve sunmamaktadır. Yönetmelik kapsamında klasik spor alanlarından ve mevzuatından farklı olarak E-Spor dalında 6 ile 90 yaş aralığında bulunan ve yönetmelikteki belgeleri tamamlayan herkesin e-sporcu lisansı sahibi olabileceği belirtilmiştir. Bu tanımla da aslında E-Sporun klasik sporlardan fiziksel efor yönü ile ayrıldığı, daha çok mental ve strateji üzerinden oynandığı ve bu nedenlede yaşın küçüklüğü ya da büyüklüğünden bağımsız olarak oynanabileceği çıkarımını yapabilmek mümkündür ki e-sporun fiili gerçekliği de böyledir.

E-Spor Alanında Sözleşmeler

E-Spor alanındaki sözleşmeler, sınırları çizili sözleşme tipleri olmadığından, multidisipliner alanların kombinasyonu ile kendine has sözleşmeler niteliğindedir. Bir başka deyişle, e-spor alanındaki sözleşmelerinde tekil bir alan bilgisi ile değil, birden çok hukuk alanını da içine alan bir yapısı var olup, bu alanların her birinin kendi içindeki uzmanlıklarının birleştirilmesi ile oluşturulabilecek sözleşmelerdir. 

E-Spor Hukuku’nda Sporcu Sözleşmeleri

E-Spor Hukuku’nda Sporcu Sözleşmelerine ilişkin olarak TESFED tarafından yayınlanan “E-Spor Federasyonu Sporcu, Lisans, Tescil, Vize ve Transfer Talimatı”nda madde 17’de genel bir hüküm mevcuttur. Bu hükümde “Transfer işlemi gerçekleştiren sporcunun yeni kulübü ile sözleşme imzalaması gerektiği, muvafakat bedeli de dahil olmak üzere transfer işlemlerine ilişkin ücretlerin sporcu ile kulüp arasında yapılan sözleşme ile belirleneceği, sporcu ile kulüp arasında yapılan sözleşmede muvafakat ve transfer bedellerine ilişkin bir hüküm bulunmaması halinde, federasyon tarafından muvafakat ve transfer bedellerine ilişkin belirlenmiş olan ücretler uygulanacağı” hüküm altına alınmıştır. Muvafakat bedeli ise “Sporcu ile transfer eden kulüp arasındaki sözleşmede veya Federasyon tarafından belirlenen ve sporcunun mevcut kulübüyle ilişkisini kesebilmesi için kulübe ödenen ücreti”, muvafakat belgesi ise “Sporcunun, mevcut kulübü ile ilişkisinin kesildiğini tevsik eden onaylı belgeyi “ ifade ettiği tanımlanmıştır. Mevzuatta doğrudan E-Spor Hukuku’nda Sporcu Sözleşmeleri tanımlanmadığından sporcular ile kulüpler arasında yapılacak sözleşmeler genel hükümler ve konusu özelinde ilgili mevzuata göre yapılacak kendine has sözleşmelerdir. E-Spor Hukuku’nda Sporcu sözleşmelerinde sporcuların en önemli ödevi kulüp adına girilen spor müsabakalarında başarılı sonuçlar alabilmek için e-sporcunun kendisini sürekli bir biçimde geliştirmesidir. Bu gelişim klasik sporcu sözleşmelerinde olduğu gibi fiziki olarak da katı bazı yükümlülükler ve sorumluluklar üzerinden değil, daha çok mental ve oyun stratejileri üzerinden hazırlıklar yapılması sayesinde olabilmektedir. Bu yönüyle de fiziki eylemler ve fiziki hazırlanma zorunlulukları e-spor müsabakasında stratejileri gerçekleştirebilecek kadar olması halinde yeterli olacaktır. 

E-Spor Hukuku’nda Sponsor Sözleşmeleri

E-Spor Hukuku’nda Sponsor Sözleşmelerine ilişkin mevzuatımızda doğrudan hükümler yer almadığından, yapılacak sözleşmeler genel hükümler ve ticari kaideler kapsamında ilgili mevzuata göre yapılacak sözleşmelerdir. Sponsorluk sözleşmelerinde, özellikle fikri mülkiyete ilişkin hükümler ile sözleşme kapsamındaki vergisel sorumlulukların belirlenmesi çok önemlidir. Ayrıca e-spor müsabakalarının canlı yayın olarak ve /veya daha sonra izlenebilecek şekilde kayıt altına alınarak platformlar üzerinden yayınlanması için yapılan sponsorluk sözleşmelerindeki yayınlanma şartları, izlenme oranları, reklamlar gibi sözleşme içi detaylar ayrıntılı olarak düzenlenmesi gerektiğinden yapılacak sözleşmeler dikkatlice ve etraflıca incelenmelidir.

E-Spor Sözleşmelerinde Dikkate Alınması Gerekenler

E-Spor Sözleşmeleri doğrudan mevzuat tarafından sınırları belirlenmediğinden genel hükümler kapsamında gerek sporcu ile takım arasında gerekse de sporcu ve/veya takımlar ile sponsorlar arasında ya da sporcu ve/veya takım ile yayıncı kuruluş ve/veya yayıncı platform arasında yapılacak sözleşmeler her bir olay özelinde dikkatlice incelenerek değerlendirilmelidir. Özellikle tarafların hak ve yükümlülükleri ile sorumluluklarının sınırları detaylıca belirlenmelidir. E-sporcunun gerek ücret ve sosyal haklar ve sosyal güvence ile kulüp ve yayıncı kuruluş ile yapılacak sözleşmede edinilecek ek menfaatler ayrıntılı olarak incelenerek e-sporcu yönünden netleştirilmelidir. E-sporcunun gelişimine bağlı olarak sonraki transferi ya da transferleri de çok önemli olacağından hali hazırda yapılmış ve yürürlükte olan sözleşmeler, gelecekte yapılacak sözleşmeleri ve koşulları da etkileyebileceğinden hazırlanacak sözleşmelerin e-sporcu ve kulüp içi menfaatler ile e-sporcu ve/veya kulüp ile yayıncı ve/veya sponsor ve reklam verenler arasındaki menfaat dengesinin sağlanması açısından da e-spor hukuku ve sözleşmeler hukuk alanında uzmanlaşmış bir avukatlık ekip tarafından yapılması tüm tarafların menfaatleri açısından önemlidir. Bu kapsamda e-spor hukukuna dair sorularınız ve hukuki hizmet talepleriniz olduğu takdirde bizimle iletişime geçebilirsiniz.